WSPÓŁGŁOSY – autorski projekt Marcela Balińskiego – polskiego kompozytora, pianisty i animatora kultury – w którego skład wchodzi chór osób z niepełnosprawnościami intelektualnymi oraz trio jazzowe, składające się z uznanych polskich muzyków improwizatorów młodego pokolenia. W tej unikatowej na europejskim rynku muzycznym formule, grupa wykonuje kompozycje na chór i zespół, w których tradycyjne, zapisane elementy dzieła muzycznego są równoważone przez fragmenty improwizowane. Dotychczasowe koncerty zespołu – m.in. na 43. Przeglądzie Piosenki Aktorskiej we wrocławskim Teatrze Capitol czy w Studiu Koncertowym im. Henryka Debicha Polskiego Radia Łódź – zgromadziły dużą publiczność, która bardzo entuzjastycznie zareagowała na jego artystyczną ofertę. 
Jako projekt łączący współczesną praktykę kompozytorską z terapeutycznym i krytycznym wymiarem sztuki, WSPÓŁGŁOSY stawiają sobie dwa cele – kontestację dyskryminujących elementów powszechnych praktyk odbiorczych oraz upodmiotowienie osób z niepełnosprawnościami intelektualnymi – realizując je zarówno w lokalnym, krajowym, jak i w międzynarodowym kontekście. Poprzez prezentację dzieła muzycznego o wysokich walorach estetycznych, współtworzonego przez niepełno- i pełnosprawnych muzyków, zespół zmusza swoich odbiorców do zakwestionowania hierarchizacji i uprzedzeń względem osób z niepełnosprawnościami intelektualnymi. W kontekście koncertu, taka konfrontacja jest natychmiastowa i wywołana przez obecność wizualnych aspektów niepełnosprawności wśród muzyków, którzy nie odbiegają od swoich pełnosprawnych przyjaciół w kreatywności i jakości wykonania. Ponieważ członkowie tria jazzowego, wchodzącego w skład projektu, są powszechnie uznanymi muzykami, zajmującymi wysokie pozycje na polskiej i europejskiej scenie jazzowej, WSPÓŁGŁOSY mają również nadzieję stworzyć precedens dla przyszłego angażowania muzyków z niepełnosprawnościami przez inne formacje. Bez względu na swój równościowy etos, zespół jest świadom, że wprowadzanie społecznych zmian w tym zakresie wymaga silnych modeli, za którymi stoi imprimatur środowiskowej reputacji indywidualnych muzyków jak i instytucji, z jakimi ci muzycy są związani. Korzystając ze swojego uprzywilejowanego dostępu do obu tych jakości, WSPÓŁGŁOSY są idealnym kandydatem do roli takiego modelu. Dotychczasowe doświadczenia WSPÓŁGŁOSÓW jednoznacznie dowodzą, że etos równości i akceptacji dla wszystkich środków wyrazu, panujący na próbach zespołu, daje znakomite rezultaty artystyczne. Ugruntowuje on w członkach grupy przekonanie o własnej, niezbywalnej wartości jako człowieka, co jest koniecznym warunkiem dla wszelkiej pracy twórczej u wszystkich ludzi. Pomimo różnic w doświadczeniu pomiędzy chórzystami a profesjonalnymi członkami projektu, ci pierwsi wielokrotnie są pomysłodawcami konkretnych rozwiązań stylistycznych, przez co wkraczają w rolę zarówno odtwórców jak i twórców dzieła. Dzięki przyjęciu takiej strategii, na próbach panuje atmosfera radosnego skupienia we współtworzeniu. W maju 2024 roku, po trzech latach koncertów, prób i pracy z chórzystami w ramach Warsztatu Terapii Zajęciowej Osób z Niepełnosprawnościami Intelektualnymi „Frajda” w Łodzi, zespół nagra swoją debiutancką płytę, dzięki której dotrze do szerszego kręgu odbiorców, bez względu na ich dostęp do dużych centrów kulturalnych. Album nagrany przez artystów z niepełnosprawnościami intelektualnymi, jego obecność na rynku muzycznym oraz dostępność w salonach prasowych, księgarniach muzycznych oraz na platformach streamingowych, będą służyły jako model możliwych rozwiązań terapeutycznych i idących za nimi osiągnięć artystycznych dla członków i opiekunów społeczności osób z niepełnosprawnościami intelektualnymi w innych częściach kraju, a także poza jego granicami. 

fot. Alicja Kozak