Przekłady współczesności: Niebezpieczne związki, czyli co łączy tłumaczy i tłumaczki z autorami i autorkami Kaja Gucio, Justyna Czechowska, Stowarzyszenie Tłumaczy Literatury

Kaja Gucio i Justyna Czechowska, doświadczone tłumaczki rozmawiają o złożoności sztuki przekładu, potędze języka i współpracy oraz wzajemnym zaufaniu między tłumaczami i autorami, które są niezbędne, by literatura dotarła do czytelników na całym świecie. Pretekstem do ich spotkania jest premiera powieści Jennifer Croft, tłumaczki Olgi Tokarczuk, Wymieranie Ireny Rey – szalona opowieść o tłumaczach poszukujących światowej sławy pisarki, która zaginęła w Puszczy Białowieskiej.

O książce: 

Ośmioro tłumaczy przyjeżdża z różnych stron świata do położonego w Puszczy Białowieskiej domu należącego do słynnej pisarki Ireny Rey. Spotykają się tam, by pod czujnym okiem autorki pracować nad przekładami jej opus magnum pod tytułem „Szara eminencja” od razu na wszystkie języki narodowe reprezentowane przez obecnych na białowieskich warsztatach wybitnych translatorów. Jednak po kilku dniach literackiej współpracy Irena nagle znika bez śladu.

Tłumacze traktujący Rey niemal jak bożyszcze i rywalizujący dotąd o jej uwagę, rozpoczynają poszukiwania, nie przerywając jednak pracy nad wspólnym arcydziełem. Krok po kroku odkrywają kolejne sekrety i mistyfikacje Ireny Rey, na które zdecydowanie nie byli gotowi. Mierzą się z dzielącymi ich różnicami kulturowymi, sympatiami i antypatiami, a z czasem, odizolowani od reszty świata, stopniowo popadają w coraz większą obsesję i paranoję z powodu nieuchwytności swojej mistrzyni, wikłając się w sieć rywalizacji i osobistych interesów, które zagrażają nie tylko ich pracy, ale też losowi uwielbianej autorki.

Przezabawna, skłaniająca do refleksji debiutancka powieść wielokrotnie nagradzanej tłumaczki i pisarki Jennifer Croft to błyskotliwe studium procesu twórczego, jak również tego, czym są kult sławy, świat natury oraz potęga języka. Rozgrywająca się gdzieś w ostatnim dzikim zakątku Europy, niezapomniana i wciągająca przygodowa opowieść, w której występuje niewielka, ale iście międzynarodowa obsada, a jej członkami wstrząsają miłość, destrukcyjne siły i moc tworzenia.

Jennifer Croft urodziła się w Stanach Zjednoczonych. Studiowała literaturę porównawczą i językoznawstwo. Biegle posługuje się kilkoma językami, m.in. polskim, hiszpańskim i ukraińskim. Obecnie uważana jest za jedną z najważniejszych tłumaczek literackich swojego pokolenia, ceniona za precyzję, wrażliwość językową oraz umiejętność oddania indywidualnego stylu każdego ze „swoich” autorów. Największą sławę przyniosło jej tłumaczenie Biegunów Olgi Tokarczuk – w 2018 roku Międzynarodowa Nagroda Bookera została przyznana wspólnie autorce i tłumaczce, co podkreśliło ogromne znaczenie jej pracy. Croft jest także tłumaczką książek z języka hiszpańskiego na angielski, między innymi Urugwajki Pedra Mairala. Wielokrotnie nagradzana również za książki własnego autorstwa i całokształt pracy twórczej (Nagroda Amerykańskiej Akademii Sztuki i Literatury, Wymieranie Ireny Rey – Stypendium Guggenheima, autobiograficzna Odeszło, zostało – Międzynarodowa Nagroda Literacka im. Williama Saroyana). Oprócz działalności literackiej bierze udział w akcjach uwrażliwiających opinię publiczną na temat sytuacji tłumaczy, w ochronie ich interesów, działa aktywnie na rzecz zwiększenia widoczności tłumaczy literackich w świecie wydawniczym.

Justyna Czechowska – tłumaczka literatury szwedzkiej, autorka artykułów, antologii i wywiadów. Współzałożycielka Stowarzyszenia Tłumaczy Literatury. Jest laureatką Nagrody im. Wisławy Szymborskiej 2018 za przekład książki Linn Hansén Przejdź do historii oraz stypendystką Towarzystwa Miłośników Twórczości Selmy Lagerlöf (Selma Lagerlöf-sällskapet). W 2023 roku Akademia Szwedzka uhonorowała ją nagrodą dla tłumaczy literatury szwedzkiej. Od 2015 roku współtworzy program festiwalu Odnalezione w tłumaczeniu. Członkini zarządu Polskiego PENClubu. 

Kaja Gucio – absolwentka filologii angielskiej UŁ, tłumaczka ponad 60 książek, w
tym wielu głośnych w ostatnich latach tytułów, jak na przykład
Argonauci M. Nelson, Eseje A. Rich, Rzeźnik J. C. Oates, James P.
Everetta, nagrodzony Pulitzerem Demon Copperhead B. Kingsolver, czy
wyróżnione nagrodą Bookera Pieśń prorocza P. Lyncha oraz Orbita S.
Harvey. W dorobku ma także przekłady twórczości kilkorga laureatów
literackiej nagrody Nobla: Abdulrazaka Gurnaha (Nad morzem), E.
Hemingwaya (Stary człowiek i morze) czy T. Morrison (Umiłowana,
Samoszacunek, Najbardziej niebieskie oko). Nominowana do Nagrody Literackiej Gdynia za przekład Chronologii wody L. Yuknavitch (2023) oraz do Nagrody Translatorskiej im. I. Tuwim (2024). W życiu przyświeca jej jedna nadrzędna zasada: SINE KOT NON.