Goście Nowego Teatru: Joanna Stingray

Spotkanie z amerykańską piosenkarką, producentką muzyczną, aktorką i dzia­łaczką społeczną.

Joanna Stingray urodziła się w 1960 roku w Los Angeles. W latach 80. spopula­ryzowała na Zachodzie rosyjską muzykę rockową. W 1986 roku doprowadziła do wydania w USA dwupłytowego albumu Red Wave. 4 Underground Bands from the Soviet Union, na którym znalazły się czołowe zespoły podziemnej radziec­kiej sceny muzycznej: Akwarium, Kino, Alisa i Strannyje Igry. Płyta spotkała się z dużym zainteresowaniem znaczących artystów epoki, między innymi Davida Bowiego czy Andy’ego Warhola, i po­prawiła sytuację muzyków rockowych w ZSRR. Michaił Gorbaczow, dowie­dziawszy się o wydaniu albumu w USA i jego popularności na Zachodzie, zde­cydował się na ułatwienie muzykom wydawania ich utworów w Związku Radzieckim. Obecnie Joanna Stingray jest agent­ką nieruchomości. W wolnych chwilach wciąż zajmuje się tworzeniem muzyki.

Książka Czerwona fala. Amerykanka w rockowym radzieckim undergroundzie (napisana we współpracy z córką, Madison) ukazała się po angielsku, rosyjsku oraz w 2025 roku po polsku – w przekładzie Ewy Horodyskiej – nakładem Fundacji Ośrodka KARTA i Centrum Dialogu im. Juliusza Mieroszewskiego.

Joanna Stingray odkryła dla wolnego świata nieza­leżną muzykę i sztukę, która w latach 80. w ZSRR była zakazana, a jej twórcy często prześladowani lub nie­dopuszczani na oficjalne sceny. W swoich wspomnie­niach doskonale uchwyciła emocje tamtego czasu – odwagę undergroundowych artystów, ich szalony entuzjazm i niepokorność. Ikony rosyjskiego rocka – Wiktor Coj, Siergiej Kuriochin, Timur Nowikow, Boris Griebienszczikow i inni – są tu ludźmi z krwi i kości; po­kazani zostali nie tylko podczas występów, ale też pry­watnie – w ich leningradzkich komunałkach i w nielegal­nych klubach muzycznych, gdzie ryzykowali wolność dla niczym nieograniczonej ekspresji… i rock’n’rolla.

Na stronie joannastingray.com więcej informacji o autorce i jej publi­kacjach, teksty piosenek, fotografie z koncertów i prywatne zdjęcia z muzy­kami, a także teledyski, o których mowa w Czerwonej fali.

Rafał Księżyk – dziennikarz, redaktor i krytyk muzyczny. W latach dziewięćdziesiątych współtworzył magazyny „Brum”, „Plastik”, „Antena Krzyku”, „City Magazine” i „Aktivist”. Jest współautorem autobiografii Tomasza Stańki, Roberta Brylewskiego, Tymona Tymańskiego, Muńka Staszczyka, Kazika Staszewskiego, Marcina Świetlickiego, a także autorem dwóch zbiorów esejów – 23 cięcia dla Williama S. Burroughsa oraz Wywracanie kultury. O dandysach, hipsterach i mutantach. W 2023 roku opublikował monografię Śnialnia. Śląski underground, która zdobyła Górnośląską Nagrodę Literacką „Juliusz”. W 2025 roku ukazała się jego najnowsza książka Fala. Rok 1984 i polski postpunk.

Konstanty Usenko (ur. 1977) – muzyk, kompozytor, twórca muzyki do spektakli teatralnych, autor tekstów piosenek i producent. Od początku lat 90. związany z szeroko pojętą sceną niezależną, członek zespołów Super Girl Romantic Boys i 19 Wiosen. Dziennikarz zajmujący się tematyką społeczno-kulturalną, współpracował m.in. z pismami „Przekrój”, „Lampa” i „Nowa Europa Wschodnia” oraz z portalem Dwutygodnik.com. Tłumacz, znawca rosyjskiej kultury alternatywnej. Laureat „Wdechy 2018” w kategorii człowiek roku. Autor książek Oczami radzieckiej zabawki. Antologia radzieckiego i rosyjskiego undergroundu, Buszujący w barszczu. Kontrkultura w Rosji sto lat po rewolucji oraz Wykresy fal środkowej Wołgi.

Dorota Gołębiewska – jako dziennikarka i redaktorka współpracowała m.in. z redakcjami "Życia Warszawy", " Życia", "Voyage", "Marie Claire", "Wysokich Obcasów"; potem przez kilkanaście lat pracowała w Międzynarodowej Organizacji ds. Migracji IOM, gdzie zajmowała się planowaniem i koordynacją projektów społecznych; od 2018 roku tłumaczka, tłumaczyła m.in. następujące książki: "Krzywe Lustro" Louise Steinman, "Listy do ojca" Kathleen Balgley, "Rock za Żelazną Kurtyną. Tom 1. Czechosłowacja 1964-1979" Paweł Nawara, "Punkty zwrotne w historii Żydów" Marc J. Rosenstein oraz materiały do opracowań "Lobbyści t.`1 i 2" (red.: Andrzej Turkowski) i "Akces" (wybór i opracowanie: Andrzej Turkowski).

Partnerzy spotkania: Fundacja Ośrodka KARTA, Centrum Dialogu im. Juliusza Mieroszewskiego